En Çok Süt Veren İnek Irkları

Hem Fransa'da hem ABD'de açık ara birinci: ABD'de kayıtlı bir Holstein ineği 305 günlük laktasyonda ortalama 12.700 kg süt veriyor, bu listedeki her ırktan fazla. Fransa'da süt kontrolündeki laktasyonların yaklaşık yüzde 62'si bu ırka ait. Türkçede Siyah Alaca diye bilinir. Hacimde rakipsizdir ama sütünün yağ ve protein oranı, Jersey ya da Normande gibi ırklara göre düşüktür.

1970 civarında Bretanya'nın yerli sığırları Hollanda'nın Meuse-Rhine-Yssel ve Almanya'nın Rotbunte ırklarıyla melezlenerek oluşturulan yeni bir ırk. Kırmızı-beyaz alacalı görünüşüyle Holstein'ın kırmızı akrabası gibi durur; Fransa'da Holstein'dan sonra en yüksek ortalama verime sahip ırktır. Sütünün yağ oranı Holstein'dan belirgin şekilde yüksektir.

Doğu Fransa'daki Montbéliard yöresinin kırmızı alacalı ineği. Holstein ve Normande ile birlikte Fransa'nın üç büyük süt ırkından biridir; süt kontrolündeki laktasyonların yaklaşık beşte biri Montbéliarde'a ait. Sütü özellikle peynircilikte değerlidir: Comté peyniri yalnızca Montbéliarde ve Simmental ineklerinin sütünden yapılabilir. Dayanıklılığı ve doğurganlığı nedeniyle Holstein sürülerinde melezleme için de kullanılır.

Alplerin hem süt hem et hem de çeki için kullanılan Braunvieh ırkından gelir; ABD'de yalnızca süt için seçilerek bugünkü haline getirildi. ABD'de Holstein'dan sonra en çok süt veren ırktır (yaklaşık 10.500 kg). Sütü yağ ve protein bakımından dengeli olduğu için peynire uygundur. Türkiye'de Esmer adıyla bilinir; gri-kahverengi tüyleri ve sakin mizacıyla kolay tanınır.

Normandiya'nın gözlüklü gibi görünen alaca ineği. Sütünün yağ ve protein oranı yüksektir; tereyağı ve Camembert gibi Normandiya peynirlerinin hammaddesidir. Süt ırkı olmasına rağmen mermerli, lezzetli eti için de yetiştirilir. Fransa'da süt kontrolündeki laktasyonların yaklaşık yüzde 7'si Normande'ye ait.

Adını Bern kantonundaki Simme Vadisi'nden alan, hem süt hem et için yetiştirilen kombine bir ırk. Almanya ve Avusturya'da Fleckvieh adıyla bilinir. Süt veriminde saf süt ırklarının gerisinde kalsa da güçlü yapısı ve iyi et verimi sayesinde iki gelir isteyen işletmelerde tercih edilir. Tablodaki Fransa verisi Fransız Simmental'ine aittir.

Haute-Savoie'nin yüksek vadilerinden gelen, dağ meralarına iyi uyum sağlamış bir ırk. Kızıl kahverengi gövdesi ve gözlerinin çevresindeki koyu lekeleriyle tanınır. Fransa'nın en kalabalık dördüncü süt ırkıdır; sütünün çoğu Reblochon ve kendi adını taşıyan Abondance gibi korunan menşe adlı peynirlere gider.

Listenin en küçük yapılı ama en zengin sütlü ineklerinden biri: sütündeki yağ oranı Fransa'da yüzde 5,5'e ulaşıyor ve sütü sarımsı renktedir. Tablodaki iki ülke farkı dikkat çekici: Fransa'da az sayıda ve meraya dayalı tutulan Jersey'ler 5.300 kg civarında kalırken ABD'de ortalama 9.500 kg süt veriyor. Sıcağa dayanıklıdır, bu yüzden pek çok ülkeye yayılmıştır.

Alplerin dik ve yüksek meralarında otlamaya alışmış, açık kızıl renkli dağ ineği. Verimi bu listedeki diğer ırklardan düşüktür ama zor koşullarda süt verebilmesiyle değerlidir. Sütü Tarentaise, Beaufortain ve Maurienne vadilerinde Beaufort peynirine işlenir.

Kuzeydoğu İngiltere'nin Shorthorn sığırlarından gelir; ilk adı Durham ya da Teeswater'dı. Kuzey Amerika'daki Milking Shorthorn, Britanya'daki Dairy Shorthorn ile aynı kökten gelse de farklı yönde gelişti. ABD'de 9.600 kg'ı aşan ortalamasıyla Jersey'nin bile önünde. Fotoğraftaki inek İrlanda'dan bir Dairy Shorthorn.

Güneybatı İskoçya'daki Ayrshire kontluğundan adını alan kırmızı-beyaz alacalı süt ırkı; kırmızı tonu turuncudan koyu kahverengiye kadar değişir. ABD'de ortalama 9.200 kg süt veriyor. Fransa'da yalnızca birkaç düzine kayıtlı Ayrshire olduğu için oradaki ortalamayı tabloya almadık.

Jersey'nin ada komşusu; açık kahverengi ya da kırmızı-beyaz, uysal ve dayanıklı bir ırk. Sütü yağ ve protein açısından zengindir ve yüksek beta-karoten içeriği ona altın sarısı bir renk verir. ABD'de ortalama 8.100 kg süt veriyor ve yüzde 4,55 yağ oranıyla Jersey'den sonra en yağlı sütü üretiyor.